Hạ tầng nhà ven đô: nước, điện, mạng và đường vào mùa mưa

Hai bài trước nói bố trí sân trước sân sau, và nói sống ven đô đổi cái gì lấy cái gì. Bài này nói phần cụ thể nhất trong cái "đổi" đó: hạ tầng.

Đất rộng và giá mềm là thứ thấy ngay khi đi xem. Còn nước, điện, mạng, thoát nước và đường vào thì phải hỏi mới biết — mà chính chúng quyết định ở có dễ chịu hay không, mỗi ngày, trong nhiều năm.

Nước sinh hoạt — hỏi trước tiên

1. Khu này có nước máy chưa, hay dùng giếng khoan là chính.
2. Nếu là giếng khoan: khoan sâu bao nhiêu, nước có phèn không, mùa khô có cạn không.
3. Xem nước thật — hứng một ca, để lắng, ngửi và nhìn. Nước có màu hoặc có mùi thì cần xử lý, và xử lý là chi phí đều đặn.
4. Hỏi nhà bên cạnh họ dùng nước gì và có phải lọc không; câu trả lời của họ đáng tin hơn của người bán.
5. Nước ăn uống thì nên kiểm nghiệm ở đơn vị chuyên môn — nhìn và ngửi không đủ để kết luận nước sạch.

Đây là hạng mục đáng bỏ tiền kiểm nhất trước khi mua, vì nó ảnh hưởng tới sức khoẻ và không sửa được bằng cách sửa nhà.

Điện

• Đường điện tới đâu, và kéo vào nhà tốn bao nhiêu nếu đất nằm sâu bên trong.
• Điện có yếu vào giờ cao điểm không — hỏi hàng xóm, vì đây là thứ không thấy khi đi xem ban ngày.
• Có hay cúp không, cúp thì bao lâu.
• Đủ tải cho máy bơm, máy lạnh, bếp hay phải nâng.
• Nhà dùng giếng khoan thì mất điện là mất nước — đây là điểm nối mà nhiều người không nghĩ tới; nên tính bồn chứa dự phòng.

Mạng và sóng điện thoại

• Thử ngay tại chỗ — mở điện thoại xem sóng mấy vạch, thử tải một thứ gì đó.
• Hỏi có cáp quang kéo tới không, và nhà nào gần nhất đang dùng.
• Nếu nhà có người làm việc từ xa hoặc con học trực tuyến thì đây là hạng mục bắt buộc phải chắc, không phải hạng mục "rồi tính sau".
• Thử vào buổi tối, khi cả khu cùng dùng.

Thoát nước và mùa mưa

1. Đến xem vào ngày mưa lớn nếu có thể — không có phép thử nào tốt hơn.
2. Nhìn vệt nước cũ trên tường rào, cột điện, chân tường nhà bên.
3. Hỏi khu có ngập không, ngập tới đâu, bao lâu thì rút. Hỏi vài nhà, không hỏi một nhà.
4. Nước từ đất cao xung quanh chảy về đâu — đất trũng giữa những mảnh cao hơn là chỗ hứng.
5. Có mương, cống thoát nào không, và ai nạo vét.

Đường vào

• Đường có vào được xe tải nhỏ không — quan trọng khi xây, khi chở đồ, và khi cần xe cấp cứu.
• Đường đất mùa mưa thành thế nào; đi thử một lần sau mưa là biết.
• Đường là đường chung hay đi nhờ qua đất người khác — điểm này phải hỏi cho rõ về mặt pháp lý trước khi mua.
• Có đèn đường không, và tối trời thì đi lại thế nào.

Mấy thứ khác nên hỏi

• Thu gom rác — có xe vào tới nơi không, tuần mấy lần.
• Trạm y tế, trường học, chợ gần nhất bao xa; đi thử một vòng chứ đừng nhìn bản đồ.
• Hàng xóm xung quanh làm gì — xưởng, trại chăn nuôi, kho hàng đều ảnh hưởng tới tiếng ồn và mùi.
• Quy hoạch khu vực — hỏi cơ quan quản lý địa phương, vì đường mở hoặc dự án mới đổi hẳn giá trị và cách sống.

Chi phí hạ tầng phải cộng vào giá mua

Đây là bước nhiều người bỏ qua, rồi sau đó thấy mảnh đất "rẻ" hoá ra không rẻ:

• Kéo điện, kéo nước vào tận nhà nếu đất nằm sâu bên trong — khoản này tính theo mét và không nhỏ.
• Khoan giếng và hệ lọc, cộng cả chi phí thay lõi định kỳ về sau.
• Tôn nền, làm rãnh, chống thấm nếu đất trũng.
• Làm hoặc góp làm đường vào, nhất là với đường đất chung.
• Bồn chứa, máy bơm, ổn áp — mấy thiết bị mà nhà trong phố không cần tới.

Cách làm gọn: liệt kê mấy khoản trên thành một con số rồi cộng vào giá mảnh đất, sau đó mới so với mảnh khác. Nhiều lúc mảnh đắt hơn mà đủ hạ tầng lại là mảnh rẻ hơn.

Cách đi xem cho đúng

1. Đi ít nhất hai lần, một lần ban ngày, một lần chiều tối.
2. Đi một lần sau mưa.
3. Nói chuyện với ít nhất hai nhà hàng xóm — đây là nguồn thông tin tốt nhất và miễn phí.
4. Ghi lại thành danh sách rồi so giữa các mảnh, đừng dựa vào cảm giác của buổi đi xem.

Nói gọn: giá mềm ở ven đô thường là đang trả bằng hạ tầng. Biết mình đang đổi cái gì thì quyết định nào cũng ổn — sợ nhất là mua xong mới biết.

Câu hỏi thường gặp