Ở lại trong nhà đang sửa: bụi, an toàn và giữ cho đời sống chạy được

Hai bài trước nói thứ tự cải tạo và cách làm việc với thợ. Bài này nói tình huống mà phần lớn nhà rơi vào: sửa nhà mà vẫn phải ở trong đó.

Dọn ra ngoài thuê trong lúc sửa là cách khoẻ nhất, nhưng nó tốn thêm một khoản mà nhiều nhà không có. Nên bài này nói cách sống chung với công trường trong chính nhà mình.

Chia khu — việc đầu tiên

1. Gom sinh hoạt về một khu và giữ khu đó sạch tuyệt đối. Thà chật mà yên còn hơn rải ra cả nhà rồi chỗ nào cũng bụi.
2. Ngăn bằng bạt hoặc tấm nhựa dày, dán kín mép — hở một khe là bụi đi hết sang.
3. Có một cửa ra vào riêng cho thợ nếu được, để họ không phải đi xuyên khu ở.
4. Đánh dấu rõ chỗ nào là công trường, nhất là khi nhà có trẻ.

Bụi — thứ mệt nhất

• Bụi xây dựng mịn hơn bụi thường và bay rất xa; nó vào tủ quần áo, vào máy móc, vào chăn màn.
• Bọc đồ chưa dùng tới bằng nylon, dán kín, đừng chỉ phủ hờ.
• Đóng cửa phòng và bịt khe dưới cửa bằng khăn cuộn.
• Tưới ẩm trước khi đục giảm bụi rõ rệt — nói với thợ, nhiều người sẵn sàng làm nếu được nhắc.
• Lau ẩm thay vì quét; quét làm bụi bay lên rồi lắng lại chỗ khác.
• Người có bệnh hô hấp, trẻ nhỏ và người già nên ở chỗ khác trong những ngày đục phá nặng — đây là chỗ nên ưu tiên chi tiền.

Bếp và nhà tắm tạm

• Hỏi thợ trước là mất nước mất bếp bao nhiêu ngày, rồi chuẩn bị theo đúng số ngày đó cộng thêm vài hôm.
• Bếp tạm gọn: một bếp đơn, nồi cơm điện, ấm siêu tốc là đủ cho hai tuần.
• Trữ nước sạch và biết trước hôm nào cắt nước.
• Thoả thuận trước với nhà người thân gần đó nếu phải nhờ tắm nhờ giặt — hỏi sớm dễ hơn hỏi lúc đang cần.
• Ăn ngoài thì tính vào ngân sách sửa nhà; đây là khoản người ta hay quên cộng vào.

An toàn — phần không nhân nhượng

Nhà đang sửa là nơi có nhiều thứ nguy hiểm hơn bình thường, và có người ở trong đó cả ngày:

• Dây điện tạm phải gọn và có nắp che, không kéo ngang lối đi, không để chỗ ẩm.
• Ổ cắm và dây nối phải đủ tải cho máy của thợ; quá tải là nguyên nhân cháy thật.
• Vật liệu và đồ nghề cất gọn cuối ngày, không để dao, đinh, máy cắt trong tầm trẻ.
• Che kín giếng trời, ô thông tầng, lỗ chờ trên sàn — đây là chỗ đã gây tai nạn nhiều lần.
• Lối thoát hiểm phải trống dù đang chất vật liệu.
• Hoá chất, sơn, dung môi để riêng, thoáng khí, xa chỗ ngủ.
• Cho trẻ và vật nuôi tránh hẳn khu thi công, không nhân nhượng vì nhà chật.

Cất đồ trong lúc sửa

Nhà đang sửa thì đồ đạc phải đi đâu đó, và đây là chỗ mất mát hay xảy ra:

• Đồ giá trị và giấy tờ mang gửi chỗ khác — nhà có thợ ra vào cả ngày và cửa thường mở.
• Đóng thùng theo phòng, ghi nhãn ngoài, đừng dồn chung rồi tới lúc cần lại lục tung.
• Kê thùng lên cao, tránh nền ẩm và tránh nước khi thợ đục đường ống.
• Chụp ảnh những món dễ xước trước khi cất, phòng khi có tranh cãi.
• Đừng nhân dịp này mua sắm sớm — đồ mới mua về nằm trong bụi mấy tuần thì chẳng để làm gì.

Và một việc nên làm ngay từ đầu: nhân lúc phải dọn hết ra, bỏ bớt thứ không dùng. Đây là dịp thuận lợi nhất trong nhiều năm, vì mọi thứ đều đã bày ra trước mắt.

Giữ nhịp sinh hoạt

• Thống nhất giờ làm với thợ — bắt đầu mấy giờ, nghỉ trưa lúc nào, dừng lúc nào.
• Giữ một góc yên tĩnh cho người phải làm việc hoặc học ở nhà.
• Đừng dời hết mọi thói quen; giữ được bữa cơm chung là giữ được không khí trong nhà.
• Chấp nhận nhà bừa trong một quãng — cố dọn sạch mỗi ngày trong lúc đang thi công là tự làm mình kiệt sức.

Với hàng xóm

1. Báo trước khi khởi công, nói rõ làm khoảng bao lâu.
2. Tránh giờ nghỉ trưa và sáng sớm cho việc gây ồn.
3. Dọn lối chung mỗi cuối ngày, không để vật liệu chắn đường.
4. Chụp ảnh tường nhà bên trước khi làm — phòng khi có tranh cãi về vết nứt.
5. Xin lỗi trước và sửa ngay nếu làm hỏng gì của người ta.

Một lời thực tế

Sửa nhà gần như luôn lâu hơn và tốn hơn dự tính, và người ở trong đó thì mệt hơn người đứng ngoài nghĩ. Nên hai điều đáng chuẩn bị từ đầu:

• Cộng thêm thời gian và tiền vào kế hoạch, coi như chắc chắn cần.
• Thống nhất trước trong nhà rằng mấy tuần tới sẽ khó chịu — nói ra trước thì lúc mệt đỡ cáu nhau hơn.

Câu hỏi thường gặp